Odpady niebezpieczne – jak i gdzie przechowywać?

Zgodnie z obowiązującym prawem (w szczególności z ustawą o odpadach oraz rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie katalogów odpadów) za odpady niebezpieczne należy uznać wszelkie odpady stanowiące szczególne zagrożenie dla zdrowia ludzi i zwierząt oraz środowiska naturalnego.

Wspomniana wyżej ustawa zawiera w załączniku rozbudowaną listę składników oraz związków chemicznych, których występowanie może spowodować zaklasyfikowanie odpadu jako niebezpiecznego. Są to m.in.: związki miedzi, cynku, srebra, cyny, rtęci czy ołowiu. Za odpady niebezpieczne uznaje się również farmaceutyki oraz związki stosowane w medycynie lub weterynarii jak i substancje zakaźne. Na liście znajdują się również substancje chemiczne takie jak fenole, etery, rozpuszczalniki organiczne, węglowodory i ich związki z tlenem oraz substancje o właściwościach wybuchowych.

Klasyfikacja odpadów niebezpiecznych

Lista wyszczególniona w ustawie o odpadach jest rozbudowana oraz poddana skrupulatnej klasyfikacji na mocy rozporządzenia w sprawie katalogu odpadów. W niniejszym artykule skupimy się na „najpopularniejszych” rodzajach odpadów niebezpiecznych, przy których przechowywaniu należy zachować szczególną ostrożność.

Zużyte akumulatory i baterie

Zużyte akumulatory i baterie nie mogą trafiać na składowisko odpadów ze względu na występowanie niebezpiecznych dla środowiska metali ciężkich (m.in. kadmu, ołowiu, niklu, rtęci czy litu). Bardzo często baterie i akumulatory zawierają opis w postaci przekreślonego pojemnika na odpady oraz oznaczenia zawartego w nich pierwiastka (np. Cd, Pb, Ni, Hg, czy Li), ułatwiającego późniejsze odzyskanie substancji przy zastosowaniu m.in. obróbki mechanicznej, kwaśnego ługowania odpadów bateryjnych oraz ekstrakcji rozpuszczalnikowej.

Do przechowywania baterii i akumulatorów służą specjalne pojemniki, dostępne w różnych pojemnościach i wariantach. Do zbierania odpadów bateryjnych w placówkach publicznych (szkołach, urzędach) oraz większych firmach sprawdzi się np. 60 litrowy pojemnik na zużyte baterie lub 150 litrowy, czerwony Can Collector. Przy większym zapotrzebowaniu na przechowywanie akumulatorów i baterii zastosowanie znajdzie pojemnik o pojemności 120 lub 240 litrów lub specjalnie zaprojektowana 500-litrowa skrzynia na akumulatory. Ta ostatnia przystosowana jest do przewożenia wózkiem widłowym i umożliwia składowanie w wielu warstwach. Sprawdzi się przede wszystkim w warsztatach samochodowych, specjalistycznych zakładach produkcyjnych czy firmach transportowych.

W przypadku, gdy nie zależy nam na dużej pojemności, możemy zastosować sprytny, blisko 2-litrowy pojemnik z testerem. Znajdzie on zastosowanie zarówno w małych firmach jak i domach, umożliwiając jednocześnie sprawdzenie, czy bateria którą chcemy wyrzucić, jest faktycznie zużyta. Możemy zdecydować się również na bardziej „klasyczne” rozwiązanie – pojemnik o pojemności 5 lub 10 litrów wyposażony w wygodną rączkę.

Gdzie docelowo składować zużyte baterie i akumulatory? Zgodnie z zapisami ustawy o bateriach, marszałkowie województw są zobowiązani do sporządzenia wykazu punktów, w których możliwe jest pozostawienie zużytych baterii i akumulatorów. Przykładowo – dla województwa mazowieckiego wykaz tego typu dostępny jest na stronie Samorządu Województwa.

Leki i odpady medyczne

Niewykorzystane lub przeterminowane leki, niezależnie od ich przeznaczenia i formy (maści, syropy, tabletki) nie są traktowane tak samo jak odpady komunalne i nie podlegają selektywnej zbiórce w podziale na 5 frakcji. Obecne w farmaceutykach substancje mogą – wraz z odciekami –  trafić do gleby i wód gruntowych, powodując poważne zaburzenia w równowadze środowiskowej. Dlatego też kategorycznie zabronione jest przechowywanie ich na składowiskach odpadów.

Zarówno leki jak i pozostałe odpady medyczne są frakcją niebezpieczną, a co za tym idzie mogą być deponowane tylko i wyłącznie w przeznaczonych do ich zbiórki specjalnych pojemnikach, umieszczanych m.in. w niektórych aptekach, urzędach, przychodniach bądź szpitalach. Jak podaje Ministerstwo Zdrowia, każda apteka bądź punkt apteczny chcący prowadzić zbiórkę przeterminowanych leków, powinien zgłosić się w tej sprawie do urzędu gminy. Urząd zagwarantuje wywóz i utylizację przeterminowanych farmaceutyków zgodnie z zapisami ustawy o odpadach.

Przechowywanie przeterminowanych leków i innych odpadów medycznych możliwe jest w pojemnikach przeznaczonych dla tego rodzaju odpadów. W aptekach i innych punktach zbiórki sprawdzi się np. żółty pojemnik Can Collector o pojemności 150 litrów lub specjalnie zaprojektowany w tym celu, 50-litrowy pojemnik Foka  wyposażony we wkład wewnętrzny i zamek na klucz. Dla przychodni oraz aptek przeznaczony jest również pojemnik Medik w dwóch pojemnościach: 40 i 60 litrów. Wykonany z ocynkowanej stali posiada obejmę mocującą worek na śmieci oraz – podobnie jak Foka – zamykany jest na klucz.

Świetlówki

Lampy fluorescencyjne, czyli popularne świetlówki, niezależnie od swoich gabarytów (dużych świetlówek „liniowych” lub świetlówek kompaktowych, błędnie nazywanych niekiedy „żarówkami energooszczędnymi”) do poprawnego działania potrzebują par rtęci. Technologia wytwarzania tych lamp poszła do przodu w przeciągu ostatnich lat – zamiast czystej rtęci często stosowany jest zawierający ten pierwiastek amalgamat. Pozwala to na zminimalizowanie faktycznej ilości rtęci w świetlówce.

Nie oznacza to jednak, że zużyte lampy tego typu możemy wyrzucić do kosza. Rtęć w każdej postaci jest metalem silnie toksycznym, w łatwy sposób wiążącym się z białkami i niszczącym błony biologiczne człowieka. Dlatego też świetlówki podlegają recyklingowi w punktach selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych, prowadzonych w każdej gminie. Coraz częściej zużyte świetlówki przyjmowane są również w elektromarketach i sklepach z oświetleniem. Co istotne – tradycyjne żarówki nie są traktowane jako odpad niebezpieczny!

Do przechowywania zużytych lamp fluorescencyjnych stosuje się specjalne pojemniki o cylindrycznym kształcie o długości 60, 120 lub 180 cm, mieszczące ok. 50 sztuk. Każdy wyposażony jest w szczelną pokrywę oraz wyłożony w środku miękką gąbką, zapobiegającą szkodzeniu świetlówek. Przy zapotrzebowaniu na przechowywanie większej ilości lamp, doskonale sprawdzi się skrzynia o długości 120 lub 150 cm, mogąca pomieścić do 184 szt. świetlówek o średnicy 26mm oraz do 87 szt. świetlówek o średnicy 36mm.

Sprzęt RTV/AGD

Kategoria Zużytego Sprzętu Elektrycznego i Elektronicznego (ZSEE) obejmuje zepsute lub zużyte urządzenia działające na prąd elektryczny, baterie lub elektromagnetyzm. Podobnie jak w przypadku baterii i akumulatorów, ustawa o odpadach wymaga, aby sprzęt tego typu oznaczany był symbolem przekreślonego kosza na odpady. ZSEE może zawierać dużą ilość substancji wyszczególnionych w załączniku do ustawy, takich jak związki bromu (występujące w komputerach), bifenyle PCB (zawarte w chłodziwach i smarach) czy azbest, będący materiałem izolacyjnym.

Do ZSEE zaliczamy m.in. wielkogabarytowe i małogabarytowe sprzęty AGD, sprzęt teleinformatyczny i telekomunikacyjny (komputery, telefony komórkowe), sprzęt audio-wideo, narzędzia elektryczne, zabawki oraz sprzęt oświetleniowy. Urządzenia te powinny być składowane w selektywnych punktach zbiórki istniejących na terytorium wszystkich gmin. Warto zauważyć, że niektóre ośrodki miejskie (m.in. Warszawa) poprzez współpracę z firmami zewnętrznymi proponują bezpłatny odbiór wielkogabarytowych elektrośmieci bezpośrednio z domu lub firmy.

Celem przechowywania ZSEE warto zaopatrzyć się np. w skrzynię na elektrośmieci o pojemności 65 litrów, wykonanej z poliestrowo-szklanego laminatu (PS), barwionego na kolor czerwony.

Substancje chemiczne

Lista wszystkich związków chemicznych szkodliwych dla żywych organizmów i\lub wywierających wpływ na środowisko naturalne znajduje się w załączniku do ustawy o odpadach. Europejskie prawodawstwo wymaga na importerach, producentach oraz użytkownikach takich substancji oznaczenia związków chemicznych odpowiednimi piktogramami oznaczającymi konkretne zagrożenie dla zdrowia i środowiska. Oznaczane muszą być również substancje o działaniu żrącym.

Naturalnie substancje chemiczne takie jak  kwasy rozpuszczalniki, kleje, żywice, środki ochrony roślin, farby i oleje klasyfikowane są jako odpady niebezpieczne, a ich przechowywanie razem z innymi odpadami jest wzbronione. Utylizacja substancji chemicznych tego typu  prowadzona jest zazwyczaj przy pośrednictwie specjalistycznych przedsiębiorstw w warunkach pozwalających na bezpiecznie unieszkodliwienie.

Przechowywanie niebezpiecznych substancji płynnych, możliwe jest przy zastosowaniu np. beczek – ich opis i przeznaczenie zawrzemy w osobnym artykule. Substancje płynne oraz sypkie (takie jak sorbent) mogą być również magazynowane w specjalnie przeznaczonych do tego celu pojemnikach.

Sorbent zużyty

Sorbenty to niezastąpione materiały stosowane do neutralizacji wycieków substancji chemicznych, olejów czy paliw. Po ich wykorzystaniu stają się jednak odpadami niebezpiecznymi, ponieważ zawierają wchłonięte zanieczyszczenia, które mogą stanowić zagrożenie dla środowiska oraz zdrowia ludzi. Niewłaściwe przechowywanie zużytych sorbentów może prowadzić do wycieku substancji, a nawet do pożaru w przypadku materiałów łatwopalnych.

Aby temu zapobiec, konieczne jest stosowanie szczelnych, odpornych na chemikalia pojemników, które umożliwiają bezpieczne składowanie i późniejszą utylizację zużytego sorbentu. W miejscach, gdzie sorbenty są używane na większą skalę, doskonałym rozwiązaniem będzie wykonany żywic poliestrowych wzmacnianych włóknem szklanym dwukomorowy pojemnik na sorbent dostępny w pojemności 220l lub 450l. Umożliwia on przechowywanie zarówno sorbentu zużytego, jak i czystego, co ułatwia zarządzanie odpadami i zwiększa bezpieczeństwo pracy. W przypadku mniejszych ilości zużywanego sorbentu, lepszym wyborem będzie bardziej kompaktowy 65-litrowy pojemnik na sorbent , który zajmuje mniej miejsca, a jednocześnie równie skutecznie gromadzi i izoluje niebezpieczne odpady. Pojemniki na sorbent będą potrzebne zwłaszcza na stacjach benzynowych, w warsztatach samochodowych czy halach produkcyjnych.

Właściwe magazynowanie zużytych sorbentów nie tylko minimalizuje ryzyko skażenia środowiska, ale także pozwala spełnić wymogi przepisów dotyczących gospodarki odpadami. Warto pamiętać, że tego rodzaju odpady powinny być przekazywane do utylizacji zgodnie z obowiązującymi regulacjami.

Odpady zaolejone

Odpady zaolejone czyli czyściwa, rękawice, czy odzież nasączone olejami, smarami lub substancjami ropopochodnymi to kolejna grupa odpadów niebezpiecznych, których niewłaściwe składowanie może prowadzić do poważnych zagrożeń. Resztki olejów są nie tylko łatwopalne, ale także mogą powodować skażenie gleby i wód gruntowych. Z tego powodu nie wolno wyrzucać zaolejonych czyściw do zwykłych pojemników na odpady komunalne.

Aby uniknąć ryzyka wycieku substancji oraz emisji szkodliwych oparów, konieczne jest przechowywanie tego rodzaju odpadów niebezpiecznych w specjalnych, przeznaczonych do tego pojemnikach. Doskonałym rozwiązaniem będą tu stalowe pojemniki na odpady zaolejone z pedałem o pojemności 20l, 34l, 52l, 80l. Dźwignia nożna (pedał) oraz pokrywa zapewniają bezpieczeństwo, ograniczając dostęp tlenu i eliminując ryzyko samozapłonu odpadów. Stosowanie tego typu specjalistycznych pojemników rekomendowane jest warsztatom samochodowym, zakładom produkcyjnym, laboratoriom oraz malarniom.

Warto pamiętać, że zgodnie z przepisami zaolejone czyściwa powinny być przekazywane do wyspecjalizowanych firm zajmujących się ich utylizacją. Nieodpowiednie postępowanie z tym rodzajem odpadów może prowadzić do poważnych konsekwencji środowiskowych, zdrowotnych oraz prawnych. Właściwe przechowywanie i przekazywanie ich do odpowiednich podmiotów to kluczowy element bezpiecznej gospodarki odpadami.

Gdzie zaopatrzyć się w pojemniki do przechowywania odpadów niebezpiecznych?

W Sklepie z koszami znajdziesz szeroki asortyment pojemników na odpady niebezpieczne. Jeżeli planujesz większe zakupy, serdecznie zapraszamy do kontaktu – przygotujemy dla Ciebie indywidualną ofertę.

Obsługujemy także zapytania ofertowe od gmin i innych instytucji publicznych.